ถ้าคุณเคยถอดโมลด์เร็วเกินไปแล้วเจองานเรซิ่นบุบ บิดงอ หรือมีรอยนิ้วมือค้างอยู่ในชิ้นงาน นั่นคือสัญญาณว่าคุณเข้าใจเรื่อง เรซิ่นแห้งกี่ชั่วโมง ผิดมาตั้งแต่ต้น ความเข้าใจผิดนี้พบบ่อยมากในผู้ที่เพิ่งเริ่มต้น เพราะผิวด้านนอกของเรซิ่นจะแข็งตัวก่อนส่วนภายใน ทำให้ดูเหมือนแห้งสนิทแล้วทั้งที่ยังไม่ใช่ การรีบนำชิ้นงานออกมาในขั้นตอนนี้ทำให้งานเสียหายและต้องเริ่มใหม่ทั้งหมด บทความนี้จะอธิบายว่าจริงๆ แล้ว เรซิ่นแห้งกี่ชั่วโมง และแต่ละช่วงเวลาหมายความว่าอะไรกันแน่
เรซิ่นมีกี่ระยะ และเรซิ่นแห้งกี่ชั่วโมงในแต่ละขั้น
หลายคนคิดว่าเรซิ่นแห้งมีแค่ “แข็ง” กับ “ยังไม่แข็ง” สองสถานะ แต่ในความเป็นจริง กระบวนการแข็งตัวของอีพ็อกซี่เรซิ่นแบ่งออกเป็น 3 ระยะที่ต่างกันชัดเจน (ยังไม่แข็ง กำลังเซ็ตตัว แข็ง) และแต่ละระยะต้องการเวลาและการดูแลที่ต่างกัน การข้ามขั้นตอนใดขั้นตอนหนึ่งไปทำให้ผลลัพธ์สุดท้ายอาจออกมาไม่สมบูรณ์ได้ครับ
1–2 ชม.
Gel Time — เรซิ่นเริ่มข้นและไม่ไหลแล้ว แต่ยังนิ่มและกดบุ๋มได้ง่าย
3–12 ชม.
Cure Time — ผิวด้านนอกแข็งพอสัมผัสได้ แต่ข้างในยังคงอ่อนตัวและยืดหยุ่น
12–24 ชม.
Full Cure — เรซิ่นแข็งตัวสมบูรณ์ทั้งชิ้น ทั้งผิวข้างนอกและข้างใน
24 ชม. ++
Max Hardness — ความแข็งถึงระดับสูงสุด เหมาะสำหรับงานที่ต้องรับน้ำหนักสูง
ระยะที่อันตรายที่สุดคือ 3–12 ชั่วโมงแรก เพราะผิวนอกดูแข็งแล้วจึงหลอกให้คนถอดโมลด์ก่อนเวลา ทั้งที่ภายในอาจจะยังไม่แข็งตัวสมบูรณ์ครับ
ทำไมข้างในถึงแห้งช้ากว่าข้างนอก
ปฏิกิริยาเคมีในการแข็งตัวของอีพ็อกซี่เรซิ่นเรียกว่า Exothermic Reaction หรือปฏิกิริยาคายความร้อน ผิวชั้นนอกที่สัมผัสกับอากาศจะเริ่มทำปฏิกิริยาก่อนและปล่อยความร้อนออกไป ทำให้แข็งตัวเร็วกว่า ขณะที่ข้างในซึ่งมีมวลเรซิ่นหนาแน่นกว่า ต้องใช้เวลานานกว่าเพื่อให้ปฏิกิริยาเกิดขึ้นครบถ้วน ยิ่งชิ้นงานมีความหนามาก ยิ่งต้องรอนานขึ้นตามไปด้วย
ปัจจัยที่ทำให้เรซิ่นแห้งกี่ชั่วโมงเปลี่ยนไปในแต่ละสภาวะ
ตัวเลขชั่วโมงที่ระบุบนฉลากเรซิ่นเป็นการประมาณการณ์ แต่ในความเป็นจริง อาจจะมีหลายปัจจัยหลายอย่างครับ ที่ทำให้เรซิ่นแห้งช้า หรือแห้งปกติ แตกต่างออกไปครับ บางครั้งอาจจะนานกว่าที่ระบุครับ
- อุณหภูมิ— อุณหภูมิต่ำกว่า 20°C ทำให้ปฏิกิริยาช้าลงมาก งานที่ควรแห้งใน 24 ชั่วโมงอาจต้องรอ 48–72 ชั่วโมงในห้องแอร์เย็น
- ความชื้น— ความชื้นสูงในอากาศโดยเฉพาะในหน้าฝนของไทย อาจจะทำให้ผิวเรซิ่นขุ่นและยืดเวลาการเซ็ตตัวออกไปอีกครับ
- อัตราส่วนผสม— ผสม A:B ผิดสัดส่วนแม้เพียงเล็กน้อย ทำให้เรซิ่นไม่แห้งสนิทและยังเหนียวติดมือ อาจจะต้องใช้อะซิโตนในการล้างทันทีเมื่อสัมผัสผิวหนังนะครับ
- ความหนาของชิ้นงาน— เรซิ่นที่หนาเกิน 3 ซม. ต้องเทเป็นชั้นๆ ไม่เช่นนั้นข้างในอาจจะไม่แห้ง หรือแห้งช้ามากๆ เพราะจะใช้เวลาการเซ็ตตัวที่นานผิดปกติหรือเกิดฟองอากาศภายในได้ครับ
- ประเภทเรซิ่น— เรซิ่น 2 แบบ (โพลีเอสเตอร์เรซิ่น และ อีพ็อกซี่เรซิ่น)นี้ อาจจะต้องรอ 24–48 ชั่วโมงเลยทีเดียวครับ
วิธีรอให้ถูกต้อง และสังเกตว่าเรซิ่นแห้งสนิทแล้วหรือยัง
การรู้ว่า เรซิ่นแห้งกี่ชั่วโมง คือเรื่องสำคัญ แต่การสังเกตอาการจริงสำคัญกว่า เพราะบางครั้งสภาพแวดล้อมอาจจะทำให้ต้องรอนานกว่าปกติ วิธีทดสอบที่ดีที่สุดคือแตะที่ขอบชิ้นงาน ไม่ใช่ตรงกลางนะครับ เพราะบริเวณขอบที่บางกว่าจะเซ็ตตัว เร็วกว่าตรงกลางเสมอ ถ้าขอบยังติดมืออยู่แม้จะผ่านมา 24 ชั่วโมงแล้ว ให้รออีกอย่างน้อย 12 ชั่วโมงก่อนถอดโมลด์
เคล็ดลับ: วางชิ้นงานในที่อุณหภูมิ 25–30°C และมีการระบายอากาศดี จะช่วยให้เรซิ่นเซ็ตตัวได้ตามเวลามาตรฐาน และลดปัญหาผิวขุ่นจากความชื้น
“ลูกค้ากว่า100 คน เริ่มจากศูนย์เหมือนคุณ ทัก Line ตอนนี้เพื่อรับสิทธิมากมาย”
สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงระหว่างรอเซ็ตตัว
อย่าย้ายหรือเขย่าชิ้นงานในช่วง 6-8 ชั่วโมงแรกที่เรซิ่นยังอยู่ในระยะเป็นเจล(นุ่ม) เพราะจะทำให้เกิดฟองอากาศหรือลวดลายที่เราทำยังไม่แข็ง นอกจากนี้ยังไม่ควรเปิดพัดลมเป่าโดยตรงในช่วงนี้ ลมแรงอาจพัดฝุ่นหรือเส้นใยมาติดผิวเรซิ่นที่ยังหนืดอยู่ได้ง่ายๆเลยครับ ที่สำคัญผมแนะนำให้ ควรคลุมชิ้นงานด้วยกล่องกระดาษเพื่อป้องกันฝุ่น แต่เว้นช่องให้อากาศถ่ายเทได้นะครับ
เมื่อถึงเวลาเซ็ตตัว แล้วควรทำอะไรต่อ
หลังผ่าน 24 ชั่วโมงและถอดโมลด์แล้ว ยังไม่แนะนำให้ขัดหรือเจาะชิ้นงานทันที ให้เช็คความเรียบร้อย เช่น ยังร้อนอยู่ไหมนะครับ หลังจากนั้นค่อยทำงานขัดผิว เจาะรู ได้อย่างปลอดภัยโดยไม่เสี่ยงให้ชิ้นงานแตกหรือผิวเป็นรอย
สรุปโดยย่อ - เรซิ่นแห้งกี่ชั่วโมง แล้วต้องรอนานแค่ไหนก่อนถอดโมลด์
เรซิ่นแห้งกี่ชั่วโมงนั้นขึ้นอยู่กับระยะเวลา ไม่ใช่แค่ดูว่าผิวแข็งหรือยัง Gel Time อยู่ที่ 1–2 ชม., Cure Time 3–12 ชม., Full Cure 12–24 ชม. และ Max Hardness ที่ 24 ชม++ อุณหภูมิ ความชื้น สัดส่วนผสม และความหนาล้วนส่งผลต่อทุกระยะเวลา การรีบถอดโมลด์เร็วเกินไปคือสาเหตุอันดับหนึ่งที่ทำให้งานเรซิ่นเสียหาย ควรใช้เวลา รอให้ครบ และทดสอบที่ขอบชิ้นงานก่อนถอดทุกครั้งจะดีที่สุดนะครับ
ทักเพื่อสอบถามเพิ่มเติม ว่างานของคุณควรใช้แบบไหน
เลือกดูเรซิ่น และอุปกรณ์ต่างๆที่คุณภาพพร้อมส่ง หรือสอบถามทีมผ่าน LINE ได้เลยตอนนี้
ผู้เขียน: พี่นิ้ง ResinSJ
พี่นิ้ง เป็นผู้ที่มีความเชี่ยวชาญในการทำงานเรซิ่น ซึ่งมากด้วยประสบการณ์งานคอมโพสิตทั้งหมด เช่น
งานไฟเบอร์กลาส งานคาร์บอน ไฟเบอร์ และงานซิลิโคน รวมทั้งการสร้างสรรค์ ผสมผสานวัตถุดิบ และเทคนิคเข้าด้วยกัน ซึ่งผ่านการเปิดคอร์สนับ 10 ครั้ง ด้วยประสบการณ์มากกว่า 30 ปี และมีคำขวัญที่ว่า "เฝ้าดูลูกค้าเติบโต"
